De omslag kwam volgens haar toen Israכlische veiligheidstroepen in oktober dertien Israכlische Arabieren doodschoten, die steun wilden betuigen aan de Palestijnse intifada. ,,Door met scherp te schieten op hun eigen burgers, zeiden de autoriteiten in feite: 'Denk niet dat jullie gelijken zijn in dit land, of gelijk zullen worden behandeld aan Joden'. En dat heeft zijn gevolgen hier gehad.''

De Arabieren in Neve Sjalom -die zichzelf, zoals alle Arabieren in Israכl, omschrijven als Israכlische Palestijnen- richtten zich meer op zichzelf en werden assertiever tegen hun Joodse buren. ,,Israכlische Palestijnen kregen het gevoel dat ze hun eigen agenda moesten bepalen'', zegt Abdessalam Najjar, de Arabische directeur infrastructuur in het dorp. ,,We hebben altijd alles gezamenlijk gedaan, maar de laatste tijd vinden wij, Palestijnen, dat we meer eigen ruimte moeten krijgen.''

Het belangrijkse thema is volledige gelijkheid. Zelfs de secretaris-generaal in het dorp, Anwar Daoed, heeft het gevoel aan de zijlijn te zijn beland omdat hij geen Jood is. ,,Als םk dat al zo voel, stel je dan eens voor hoe een dorpeling die niet op een hoge post zit dat ervaart.'' Daoed geeft een voorbeeld: ,,Zowel de advocaat als de architect van Neve Sjalom zijn Joods, en we dachten hen gekozen te hebben omdat ze goed zijn. Maar uiteindelijk vroegen we ons af of dat wel zo is.'' Een van de ontwerpen van de architect werd afgewezen door de bevolking, omdat het te weinig 'oriכntaals' was. ,,En toen dachten we: als oriכntaals is wat we willen, waarom hebben we dan eigenlijk geen Arabische architect voorgedragen? Dat zijn vragen die we ons vroeger nooit stelden, maar nu wel.''

Het grootste probleem van de Palestijnen in Neve Sjalom, en hיt symbool van ongelijkheid in hun ogen, is het gebruik van Hebreeuws als lingua franca.

Alle Palestijnen spreken vloeiend Hebreeuws, maar de Joden hebben meestal slechts minimale kennis van het Arabisch. Dat heeft diepe psychologische gevolgen, stelt Najjar, want het gevoel ontstaat dat ,,Hebreeuws de boventoon voert, omdat het de taal is van de dominante groep. En dat kan niet in zo'n gemeenschap als de onze.'' Najjar heeft zelf Arabische les gegeven aan Joden, maar Hebreeuws bleef de voertaal in het dorp. ,,Volgens mij is dat omdat de Joden het Arabisch en de Arabische cultuur als primitief beschouwen.''

Michal Zak, een Joods staflid van Neve Sjaloms School voor de Vrede, waar workshops worden gegeven over de relatie tussen beide groeperingen, denkt dat de intifida bij de Israכlische Palestijnen tot de conclusie heeft geleid dat ze alle veranderingen in de Israכlische maatschappij zelf, van binnenuit, moeten bevechten. Ze geeft als voorbeeld de driedaagse staking na de moordpartij in oktober vorig jaar. De traditie in Neve Sjalom was altijd dat individuele leden zelf bepaalden of ze aan dit soort acties meededen.

In oktober echter sloot de directeur, een Palestijn, gewoon de deuren van de school. ,,Het was voor het eerst dat een instelling hier helemaal dicht ging op een stakingsdag'', vertelt Zak. ,,Er zijn hier nieuwe machtsverhoudingen gekomen. Iemand heeft nieuwe regels opgesteld.'' Zak vindt dat positief, maar ze weet dat niet iedereen het met haar eens is. Boaz Kitain, het hoofd van de basisschool, begrijpt dat Israכlische Palestijnen ,,hun eigen identiteit willen en hun zelfrespect willen versterken''. Maar hij vreest dat ze het willen bereiken door rechttoe rechtaan oppositie te voeren tegen de Joden. ,,Dat kan een interessante strategie zijn bij je vijanden'', vindt Kitain, ,,maar niet bij je partners''.

Toch denken de inwoners van Neve Sjalom nog niet dat hun unieke experiment echt in problemen is. ,,We praten te weinig, en als we praten wordt de discussie soms te hevig'', zegt Harold Shippen, een Engelse christen die in de gemeenschap woont. ,,Maar het dorp valt niet uit elkaar.'' Najjar is het ermee eens. ,,Als buitenstaanders de indruk krijgen dat er sprake is van een scheuring, dan hadden ze waarschijnlijk om te beginnen al een te idealistisch beeld van de Neve Sjalom. Conflicten zijn onderdeel van het leven hier. We zijn hier komen wonen om het binationale conflict onder ogen te zien, niet om het te ontwijken.''